3.7.2020  

Anasayfa » Yeni Dönemde Binek Otomobillerin Alış, Satış Ve Amortisman Giderlerinin Muhasebeleştirilmesi


    Yeni Dönemde Binek Otomobillerin Alış, Satış Ve Amortisman Giderlerinin Muhasebeleştirilmesi



    7194 sayılı kanun ile 01.01.2020 tarihinden itibaren yürürlüğe girecek olan vergi ve muhasebe uygulamaları açısından binek otomobillerin maliyeti ve amortisman giderlerine ilişkin değişiklikler içeren hükümlerin uygulaması örnekler ışığında aşağıdaki şekilde ele alınmıştır.

    ÖRNEK: İnşaat faaliyeti ile iştigal eden X A.Ş. 01.04.2020 tarihinde aldığı binek otomobile ilişkin bilgiler aşağıdaki gibidir.

     

    Araç Bedeli  :  136.000
    ÖTV            :  136.000
    KDV            :    48.960

    Toplam        : 320.960

     

    A. BİNEK OTOMOBİL ALIŞI VE AMORTİSMAN GİDERLERİNE İLİŞKİN MUHASEBE KAYITLAR
    1. KDV Ve ÖTV’nin Maliyete İntikali Halinde;

     

    ----------------01/04/2020-----------------

    254 TAŞITLAR                       320.960,00
                 320 SATICILAR              320.960,00
    Araç Alış Kaydı

    -------------31/12/2020-------------------

    770 GENEL YÖNETİM GİDERLERİ  48.144,00
           257 BİRİKMİŞ AMORTİSMANLAR  48.144,00

     

    (320.960 X 0,20) / 12 X 9 = 48.144,00
    (250.000 X 0,20) /12 X 9 =  37.500,00
    KKEG                               = 10.644,00

    -------------31/12/2020--------------------

    900 KKEG                              10.644,00
        950 KKEG KARŞILIK HESABI    10.644,00
    -------------/---------------------------------

    Not: Aracın amortisman ömrü boyunca satılmaması durumunda son yılda gider yazılacak olan kıst amortisman (64.192 - 48.144)=16.048 TL’nin 250.000 TL üzerinden hesap edilecek olan (50.000-37.500)=12.500 TL’yi aşan (16.048- 12.500) =3.548 TL’si ayrıca KKEG olarak mali kara eklenecektir.

    2. ÖTV’nin Maliyete KDV’nin İse Gider Yazılması Halinde;

     

    ----------------01/04/2020------------------

    254 TAŞITLAR                   272.000,00
    770 GENEL YÖN GİD.        48.960,00
                 320 SATICILAR           320.960,00

    Araç Alış Kaydı

    -------------31/12/2020----------------------

    770 GENEL YÖNETİM GİDERLERİ  40.800,00
           257 BİRİKMİŞ AMORTİSMANLAR  40.800,00

     

    (272.000 X 0,20) / 12 X 9 = 40.800,00
    (250.000 X 0,20) /12 X 9 =  37.500,00
    KKEG                                =  3.300,00

    -------------31/12/2020-----------------------

    900 KKEG                                     3.300,00 
         950       KKEG KARŞILIK HESABI   3.300,00

    ------------------/-------------------------------
    Not: Aracın amortisman ömrü boyunca satılmaması durumunda son yılda gider yazılacak olan kıst amortisman (54.400 - 40.800)=13.600 TL’nin 250.000 TL üzerinden hesap edilecek olan (50.000-37.500)=12.500 TL’yi aşan (13.600- 12.500) = 1.100 TL’si ayrıca KKEG olarak mali kara eklenecektir

    3. KDV’nin Maliyete ÖTV’nin İse Gider Yazılması Halinde;

    ----------------01/04/2020-----------------

    254 TAŞITLAR                   184.960,00
    770 GENEL YÖN GİD.       136.000,00
                 320 SATICILAR           320.960,00

    Araç Alış Kaydı
    -------------31/12/2020--------------------

    770 GENEL YÖNETİM GİDERLERİ  27.744,00
           257 BİRİKMİŞ AMORTİSMANLAR  27.744,00
    (184.960 X 0,20) / 12 X 9 = 27.744,00

    -------------01/04/2020---------------------

      900 KKEG                                21.000,00
          950   KKEG KARŞILIK HESABI 21.000,00

    Gider yazılan ÖTV Tutarının 115.000 TL’sını aşan kısmı)

    ----------------/-------------------------------

    4. KDV Ve ÖTV’nin Gider Yazılması Halinde;

     

    ----------------01/04/2020----------------

    254 TAŞITLAR                   136.000,00
    770 GENEL YÖN GİD.       184.960,00
                 320 SATICILAR           320.960,00
    Araç Alış Kaydı

    -------------31/12/2020-------------------

    770 GENEL YÖNETİM GİDERLERİ  20.400,00
           257 BİRİKMİŞ AMORTİSMANLAR  20.400,00

     

    (136.000 X 0,20) / 12 X 9 = 20.400,00
    (135.000 X 0,20) /12 X 9 =  20.250,00
    KKEG                                =      150,00

    -------------31/12/2020---------------------

    900 KKEG                              150,00 
         950    KKEG KARŞILIK HESABI           150,00

    ------------------/-----------------------------

    -------------01/04/2020---------------------

      900 KKEG                                   69.960,00
          950       KKEG KARŞILIK HESABI  69.960,00
    Gider yazılan KDV ve ÖTV Tutarının 115.000 TL’sını aşan kısmı)

    ----------------/-------------------------------

    B. BİNEK OTOMOBİL SATIŞI MUHASEBE KAYITLARI

    İnşaat faaliyeti ile iştigal eden X A.Ş. Aktifinde Kayıtlı binek otomobili 30.06.2022 tarihinde 230.000 TL + %1 KDV bedelle satmıştır.

    1. KDV Ve ÖTV’nin Maliyete İntikali Halinde Birikmiş Amortisman Bilgileri:

    Yıl

    Aktif Değer

    Amortisman Yöntemi (Normal Amortisman)

    Ayrılan Amortisman

    Gider Yazılan Kısmı

    Kanunen Kabul Edilmeyen Kısmı

    2020

    320.960,00

    64.192,00

    48.144,00

    37.500,00

    10.644,00

    2021

    320.960,00

    64.192,00

    64.192,00

    50.000,00 (*)

    14.192,00

    2022

    320.960,00

     

     

     

     

     

     

     

    112.336,00

    87.500,00

    24.836,00

    (*)Vergilerin maliyet bedeline eklendiği hâllerde amortismana tabi tutarın 250.000 TL’sını geçmesi durumunda ayrılan amortismanın en fazla 250.000,00 TL’sına isabet eden kısmı gider yazılabilir.

    BRÜT YÖNTEM İLE ARAÇ SATIŞ KAYDI

    -----------------30/06/2022------------------

    102 BANKALAR            232.300,00
                     649 DİĞER FAAL. OL. GELİR VE KARLAR 230.000,00
                     391 HESAPLANAN KDV                                2.300,00
    Araç Satışı

    -----------------30/06/2022-------------------
    257 BİRİKMİŞ AMORTİSMANLAR   112.336,00
    659 DİĞ. FAAL. GİDER VE ZARAR   208.624,00
                  254 TAŞITLAR                                        320.960,00
    Satılan Aracın Aktiften Çıkış Kaydı
    ----------------30/06/2022-------------------

    910 MATRAHTAN İNDİRİLECEK UNSURLAR   24.836,00
           911 MAT.İND.UNSURLAR KRŞ. HS.                         24.836,00
    Ayrılan Amortismanın KKEG Yazılan Kısmının Matrahtan İndirilmesi

    ---------------/------------------------------

    NET YÖNTEM İLE ARAÇ SATIŞ KAYDI

    -----------------30/06/2022------------------

    102 BANKALAR              232.300,00
    257 BİRİKMİŞ AMORT.  112.336,00
                            254 TAŞITLAR                                             320.960,00
                           649 DİĞER FAAL. OL. GEL. VE KARLAR  21.376,00
                            391 HESAPLANAN KDV                                2.300,00

     ------------30/06/2022----------------------

    910 MATRAHTAN İNDİRİLECEK UNSURLAR    24.836,00
            911 MAT.İND.UNSURLAR KRŞ. HS.                     24.836,00     
    Ayrılan Amortismanın KKEG Yazılan Kısmının Matrahtan İndirilmesi
    ---------------/---------------------------------

    2. ÖTV’nin Maliyete KDV’nin İse Gider Yazılması Halinde Birikmiş Amortisman Bilgileri;

    Yıl

    Aktif Değer

    Amortisman Yöntemi (Normal Amortisman)

    Ayrılan Amortisman

    Gider Yazılan Kısmı

    Kanunen Kabul Edilmeyen Kısmı

    2020

    272.000,00

    54.400,00

    40.800,00

    37.500,00

    3.300,00

    2021

    272.000,00

    54.400,00

    54.400,00

    50.000,00(*)

    4.400,00

    2022

     

     

     

     

     

     

     

     

    95.200,00

    87.500,00

    7.700,00

    (*)Vergilerin maliyet bedeline eklendiği hâllerde amortismana tabi tutarın 250.000 TL’sını geçmesi durumunda ayrılan amortismanın en fazla 250.000,00 TL’sına isabet eden kısmı gider yazılabilir.

    BRÜT YÖNTEM İLE ARAÇ SATIŞ KAYDI

    -----------------30/06/2022------------------

    102 BANKALAR            232.300
                     649 DİĞER FAAL. OL. GELİR VE KARLAR 230.000,00
                     391 HESAPLANAN KDV                               2.300,00
    Araç Satışı

    -----------------30/06/2022-------------------

    257 BİRİKMİŞ AMORTİSMANLAR    95.200,00
    659 DİĞ. FAAL. GİDER VE ZARAR   176.800,00
                  254 TAŞITLAR                                        272.000,00
    Satılan Aracın Aktiften Çıkış Kaydı

    ----------------30/06/2022-------------------

    910 MATRAHTAN İNDİRİLECEK UNSURLAR   7.700,00
          911 MAT.İND.UNSURLAR KRŞ. HS.                         7.700,00
    Ayrılan Amortismanın KKEG Yazılan Kısmının Matrahtan İndirilmesi
    ---------------/------------------------------

    NET YÖNTEM İLE ARAÇ SATIŞ KAYDI

    -----------------30/06/2022------------------

    102 BANKALAR              232.300,00
    257 BİRİKMİŞ AMORT.  95.200,00
                           254 TAŞITLAR                                             272.000,00
                           649 DİĞER FAAL. OL. GEL. VE KARLAR 53.200,00
                           391 HESAPLANAN KDV                                2.300,00
    ------------30/06/2022----------------------

    910 MATRAHTAN İNDİRİLECEK UNSURLAR    7.700,00
            911 MAT.İND.UNSURLAR KRŞ. HS.                     7.700,00   
    Ayrılan Amortismanın KKEG Yazılan Kısmının Matrahtan İndirilmesi

    ---------------/---------------------------------

    3. KDV’nin Maliyete ÖTV’nin İse Gider Yazılması Halinde Birikmiş Amortisman Bilgileri;

    Yıl

    Aktif Değer

    Amortisman Yöntemi (Normal Amortisman)

    Ayrılan Amortisman

    Gider Yazılan Kısmı

    Kanunen Kabul Edilmeyen Kısmı

    2020

    184.960,00

    36.992,00

    27.744,00

    27.744,00

    0,00

    2021

    184.960,00

    36.992,00

    27.744,00

    27.744,00

    0,00

    2022

     

     

     

     

     

     

     

     

    55.488,00

    55.488,00

    0,00

     

    BRÜT YÖNTEM İLE ARAÇ SATIŞ KAYDI

     

    -----------------30/06/2022------------------

    102 BANKALAR            232.300
                     649 DİĞER FAAL. OL. GELİR VE KARLAR 230.000,00
                     391 HESAPLANAN KDV                                2.300,00
    Araç Satışı

    -----------------30/06/2022-------------------

    257 BİRİKMİŞ AMORTİSMANLAR     55.488,00
    659 DİĞ. FAAL. GİDER VE ZARAR   129.472,00
                  254 TAŞITLAR                                        184.960,00
    Satılan Aracın Aktiften Çıkış Kaydı

    ----------------30/06/2022-------------------

    910 MATRAHTAN İNDİRİLECEK UNSURLAR   0,00
         911 MAT.İND.UNSURLAR KRŞ. HS.                              0,00
    Ayrılan Amortismanın KKEG Yazılan Kısmı Olmadığı için “0” ‘dır.

    ---------------/------------------------------

    NET YÖNTEM İLE ARAÇ SATIŞ KAYDI

    -----------------30/06/2022------------------

    102 BANKALAR              232.300,00
    257 BİRİKMİŞ AMORT.     55.488,00
                           254 TAŞITLAR                                               184.960,00
                           649 DİĞER FAAL. OL. GEL. VE KARLAR       100.528,00
                           391 HESAPLANAN KDV                                  2.300,00

     ------------30/06/2022----------------------

    910 MATRAHTAN İNDİRİLECEK UNSURLAR    0,00
            911 MAT.İND.UNSURLAR KRŞ. HS.                     0,00   
    Ayrılan Amortismanın KKEG Yazılan Kısmı Olmadığı için “0” ‘dır.
    ---------------/---------------------------------

    4. KDV Ve ÖTV’nin Gider Yazılması Halinde Birikmiş Amortisman Bilgileri;

    Yıl

    Aktif Değer

    Amortisman Yöntemi (Normal Amortisman)

    Ayrılan Amortisman

    Gider Yazılan Kısmı

    Kanunen Kabul Edilmeyen Kısmı

    2020

    136.000,00

    27.200,00

    20.400,00

    20.250,00

    150,00

    2021

    136.000,00

    27.200,00

    27.200,00

    27.000,00*

    200,00

    2022

     

     

     

     

     

     

     

     

    47.600,00

    47.250,00

    350,00

    (*)ÖTV ve KDV hariç ilk iktisap bedeli 135.000 TL’sını aşan binek otomobillerin amortisman giderinin bu tutara isabet eden kısmı gider yazılabilir.

     

    BRÜT YÖNTEM İLE ARAÇ SATIŞ KAYDI

    -----------------30/06/2022------------------

    102 BANKALAR            232.300
                     649 DİĞER FAAL. OL. GELİR VE KARLAR 230.000,00
                     391 HESAPLANAN KDV                               2.300,00
    Araç Satışı

    -----------------30/06/2022-------------------
    257 BİRİKMİŞ AMORTİSMANLAR     47.600,00
    659 DİĞ. FAAL. GİDER VE ZARAR     88.400,00
                  254 TAŞITLAR                                        136.000,00
    Satılan Aracın Aktiften Çıkış Kaydı

    ------------------/----------------------------

    ----------------30/06/2022-------------------

    910 MATRAHTAN İNDİRİLECEK UNSURLAR   350,00
           911 MAT.İND.UNSURLAR KRŞ. HS.                      350,00
    Ayrılan Amortismanın KKEG Yazılan Kısmı

    ---------------/------------------------------

    NET YÖNTEM İLE ARAÇ SATIŞ KAYDI

    -----------------30/06/2022------------------

    102 BANKALAR              232.300,00
    257 BİRİKMİŞ AMORT.     47.600,00
                            254 TAŞITLAR                                              136.000,00                       
                            649 DİĞER FAAL. OL. GEL. VE KARLAR 141.600,00
                           391 HESAPLANAN KDV                                  2.300,00

     ------------30/06/2022----------------------

    910 MATRAHTAN İNDİRİLECEK UNSURLAR    350,00
            911 MAT.İND.UNSURLAR KRŞ. HS.                     350,00   
    Ayrılan Amortismanın KKEG Yazılan Kısmı

    ---------------/---------------------------------

     

    Ali PINAR
    S.M. Mali Müşavir – Denetçi

     

     

    Bu yazı 4864 defa okundu.