Faturada KDV nin Unutulması veya Hatalı Hesaplanmasının Vergisel Boyutu

Katma Değer Vergisi uygulamasında faturanın hiç KDV içermemesi, KDV oranının yanlış uygulanması veya KDV tutarının eksik ya da fazla hesaplanması; hem Vergi Usul Kanunu (VUK) hem de Katma Değer Vergisi Kanunu (KDVK) açısından farklı hukuki sonuçlar doğurmaktadır. Hatanın niteliği, düzeltilme zamanı ve vergi kaybına yol açıp açmadığı uygulanacak yaptırımların belirlenmesinde önem taşımaktadır.

1. KDV’nin Hiç Hesaplanmaması (KDV Unutulması)

KDV’ye tabi bir teslim veya hizmette faturada KDV’nin hiç gösterilmemesi halinde;

• Satıcı açısından hesaplanması gereken KDV beyan edilmemiş sayılır.
• Vergi idaresi eksik beyan edilen KDV’yi tarh edebilir.
• Vergi ziyaı meydana gelmişse, VUK’un 341 ve 344’üncü maddeleri uyarınca vergi ziyaı cezası uygulanabilir.
• Gecikme faizi veya gecikme zammı da söz konusu olabilir.
• Alıcı ise faturada KDV bulunmadığından bu işlem nedeniyle indirim hakkını kullanamaz.

2. KDV Oranının Yanlış Uygulanması

En sık karşılaşılan hatalardan biridir.

Örneğin;

• %20 yerine %10 uygulanması,
• %10 yerine %1 uygulanması,
• İstisna olması gereken işlemde KDV hesaplanması,
• KDV’li olması gereken işlemin istisna kabul edilmesi.

Bu durumda;

• Eksik hesaplanan KDV satıcıdan aranır.
• Fazla hesaplanan KDV ise ayrıca düzeltilmelidir.
• Yanlış oran nedeniyle düzenlenecek düzeltme faturası veya iade faturası ile kayıtlar düzeltilir.

3. KDV Tutarının Hatalı Yazılması

Matrah doğru olmakla birlikte;

• Hesaplama hatası,
• Yuvarlama hatası,
• Yazım hatası,
• Muhasebe programı kaynaklı teknik hata nedeniyle KDV tutarı yanlış yazılmış olabilir.

Bu durumda hata;

• Düzeltme faturası,
• İade faturası,
• Muhasebe kayıtlarının düzeltilmesi,
• Gerektiğinde düzeltme beyannamesi ile giderilebilir.

4. Hata Sonradan Fark Edilirse

Hata beyanname verilmeden önce fark edilmişse;

• Fatura iptal edilerek yeniden düzenlenebilir (e-belge uygulamalarında teknik kurallar dikkate alınmalıdır).
• Beyan doğru şekilde yapılır.

Beyanname verildikten sonra fark edilmesi halinde;

• Düzeltme faturası düzenlenmesi,
• Gerekirse KDV düzeltme beyannamesi verilmesi,
• Eksik verginin ödenmesi, gerekmektedir.

Pişmanlık şartlarının oluşması halinde VUK’un 371 inci maddesi kapsamında pişmanlık hükümlerinden yararlanılması da mümkün olabilmektedir.

5. Alıcı Açısından Sonuçları

Alıcı;

• Faturada yer almayan KDV’yi indirim konusu yapamaz,
• Sonradan düzenlenen düzeltme faturasıyla birlikte gerekli şartlar oluşursa indirim hakkını kullanabilir,
• Fazla gösterilen KDV’nin ise indirim konusu yapılması mümkün değildir.

6. Cezai Sonuçlar

Hatanın niteliğine göre;

• Vergi ziyaı cezası,
• Gecikme faizi,
• Usulsüzlük veya özel usulsüzlük cezaları (olayın özelliğine göre),
• Yanlış KDV indiriminin reddi gündeme gelebilir.

Ancak her KDV hatası otomatik olarak vergi ziyaı veya kaçakçılık suçu oluşturmaz. Vergi incelemelerinde;

• Hatanın kasıtlı olup olmadığı,
• Muhasebe yanılgısından kaynaklanıp kaynaklanmadığı,
• Vergi kaybının oluşup oluşmadığı,
• Hatanın kendiliğinden düzeltilip düzeltilmediği birlikte değerlendirilmektedir.

 

Nevzat ERDAĞ

İ.S.M.M.M.D Yönetim Kurulu Üyesi

 

 

—————————————————————————————————————————————————————————————-

Kaynaklar

• 213 sayılı Vergi Usul Kanunu
  • Madde 3 (İspat ve vergilendirmede gerçek mahiyet)
  • Madde 116-126 (Vergi Hataları)
  • Madde 341 (Vergi Ziyaı)
  • Madde 344 (Vergi Ziyaı Cezası)
  • Madde 371 (Pişmanlık ve Islah)
• 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu
  • Madde 1 (Verginin Konusu)
  • Madde 8 (Verginin Mükellefi)
  • Madde 29 (İndirim Hakkı)
  • Madde 34 (İndirimin Belgelendirilmesi)