Kurumlar Vergisi Kanununda Transit Ticaret, Nitelikli Hizmet Merkezi ve Üretim Kazançlarına İlişkin Yeni Düzenlemeler

Kurumlar Vergisi Kanununda Transit Ticaret, Nitelikli Hizmet Merkezi ve Üretim Kazançlarına İlişkin Yeni Düzenlemeler

Kurumlar Vergisi Kanunu’nda yapılan son değişikliklerle transit ticaret, nitelikli hizmet merkezi faaliyetleri, finansal hizmet ihracı ve üretim kazançlarına yönelik önemli vergi avantajları getirilmiştir.

Düzenlemeler, 7582 sayılı Kanun ile yasalaşmış; ancak kanun teklifinde yer alan bazı hükümler TBMM görüşmeleri sırasında değiştirilmiştir.

Transit Ticaret Kazançlarında İndirim Oranı Artırıldı

Kurumlar Vergisi Kanunu’nun 10’uncu maddesinde yapılan değişiklikle, yurt dışından satın alınan malların Türkiye’ye getirilmeksizin başka bir yabancı ülkeye satılmasından elde edilen transit ticaret kazançlarına ilişkin indirim oranları artırılmıştır.

Buna göre;

• İstanbul Finans Merkezi’nde katılımcı belgesiyle faaliyet gösteren kurumlarda kazancın %100’ü,
• İstanbul Finans Merkezi dışında faaliyet gösteren kurumlarda ise kazancın %95’i

Kurumlar vergisi matrahından indirilebilecektir.

İndirimden yararlanılabilmesi için malların satıcısının ve alıcısının Türkiye’de bulunmaması ve elde edilen kazancın yıllık kurumlar vergisi beyannamesinin verilmesi gereken tarihe kadar Türkiye’ye transfer edilmesi gerekmektedir.

Nitelikli Hizmet Merkezlerine Yeni Teşvik

4875 sayılı Doğrudan Yabancı Yatırımlar Kanunu kapsamında nitelikli hizmet merkezi olarak faaliyet gösteren kurumlara da benzer bir kazanç indirimi sağlanmıştır.

Bu kurumların uygun faaliyetlerinden elde ettikleri kazançların;

• İstanbul Finans Merkezi’nde faaliyette bulunmaları hâlinde %100’ü,
• İstanbul Finans Merkezi dışında faaliyette bulunmaları hâlinde %95’i

Kurum kazancından indirilebilecektir.

Ancak bu indirim, yurt dışına hizmet sunan her işletme için geçerli değildir. Kurumun nitelikli hizmet merkezi statüsünü taşıması ve faaliyetlerini ilgili mevzuatta belirlenen şartlara uygun şekilde yürütmesi gerekmektedir.

%9 ve %14 Kurumlar Vergisi Oranları Yasalaşmadı

Kanun teklifinin ilk hâlinde;

• imal ettikleri malları doğrudan ihraç eden kurumların ihracat kazançlarına %9,
• tedarikçi-ihracatçıların ihracat kazançlarına ise %14

Oranında kurumlar vergisi uygulanması öngörülmüştü.

Ancak bu düzenlemeden TBMM Komisyonu aşamasında vazgeçilmiştir. Dolayısıyla ihracat kazançları için %9 ve %14 oranları yürürlüğe girmemiştir.

Mevcut sistemde ihracat kazançlarına uygulanan 5 puanlık kurumlar vergisi indirimi devam etmektedir.

Üretim Kazançlarında İndirim 12,5 Puana Çıkarıldı

Teklifte yer alan %9 ve %14 oranları yerine, sanayi sicil belgesine sahip ve fiilen üretim faaliyetiyle uğraşan kurumların üretim kazançlarına uygulanan kurumlar vergisi indirimi 1 puandan 12,5 puana çıkarılmıştır.

Genel kurumlar vergisi oranının %25 olduğu dikkate alındığında, şartları sağlayan üretim kazançları için uygulanacak efektif oran %12,5 olacaktır.

Bu düzenleme;

• 2027 yılı ve izleyen vergilendirme dönemlerinde,
• Özel hesap dönemine tabi kurumlarda ise 2027 yılında başlayan özel hesap dönemlerinden itibaren uygulanacaktır.

Üretim faaliyetinin yanında ticaret veya hizmet faaliyeti de bulunan kurumlarda indirim yalnızca üretimden elde edilen kazanca uygulanacaktır.

Asgari Kurumlar Vergisi Karşısındaki Durum

Transit ticaret, nitelikli hizmet merkezi ve İstanbul Finans Merkezi kapsamındaki finansal hizmet ihracı kazanç indirimleri, yurt içi asgari kurumlar vergisi matrahından düşülebilecek indirimler arasına alınmıştır.

Böylece söz konusu kazanç indirimlerinin, asgari kurumlar vergisi uygulaması nedeniyle etkisiz hâle gelmesi önlenmiştir.

Uygulamada Dikkat Edilecek Hususlar

Bu indirimlerden yararlanacak kurumların;

• faaliyet bazlı muhasebe sistemi kurması,
• indirim kapsamındaki kazanç ve giderleri ayrı izlemesi,
• müşterek giderleri makul dağıtım anahtarlarıyla paylaştırması,
• kazancın Türkiye’ye süresinde transfer edildiğini belgelendirmesi,
• Sözleşme, banka ve ticari belgeleri eksiksiz muhafaza etmesi gerekmektedir.

Genel Değerlendirme

Yeni düzenlemeler, transit ticaret, uluslararası hizmet sunumu ve üretim faaliyetleri bakımından önemli vergi avantajları sağlamaktadır.

Bununla birlikte, kanun teklifinde yer alan her düzenleme yasalaşmamıştır. Özellikle ihracat kazançlarına uygulanması planlanan %9 ve %14 oranları kabul edilmemiş; bunun yerine üretim kazançlarına ilişkin indirim 2027 yılından itibaren 12,5 puana çıkarılmıştır.

Vergi avantajından yararlanılabilmesi için yalnızca faaliyet konusunun uygun olması yeterli değildir. Kazancın doğru hesaplanması, diğer faaliyetlerden ayrıştırılması ve şartların belgelerle ispatlanması gerekmektedir.

Yasal Dayanaklar

• 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu
• 7582 sayılı Kanun
• 4875 sayılı Doğrudan Yabancı Yatırımlar Kanunu
• 7412 sayılı İstanbul Finans Merkezi Kanunu
• Kurumlar Vergisi Genel Tebliği

 

 

Ahmet ŞENTÜRK

İSMMMD Genel Sekreter